دکتر قاسم کاکایی

مطالعات اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، بهار و تابستان ۱۳۹۰

دکتر قاسم کاکایی (استاد  فلسفه دانشگاه شیراز)

اشکان بحرانی (کارشناس ارشد فلسفه دانشگاه شیراز)

چکیده

بعد وجودشناختی و معرفت­شناختی الهیات سلبی در آثار عارفان ادیان و سنت­های گوناگون عرفانی بر دو رکن استوار است: خدا و نفس. در الهیات یا یزدان­شناسی سلبی، چنان­که از عنوان آن نیز پیداست، تأکید عارفان بر جنبه­های ناشناختنی و ناگفتنی خداوند یا به تعبیر دیگر سخن از ذات خداست. از ذات ناشناختنی و ناگفتنی خدا با تعابیری استعاری نظیر تهیا، واحه، عدم یا نیستی و بی­نام یاد می­شود. اما در آثار برخی عارفان سده­های میانه­ی مسیحی، هم­چون مایستر اکهارت، و نیز برخی از عارفان قدر اوّل عرفان اسلامی، هم­چون مولانا و شمس تبریزی، در پاره­ای فقرات تأکید و تکیه از ذات خدا به سوی ذات نفس میل می­کند. در آثار مولانا و اکهارت، از ذات نفس با تعابیری نظیر وحدت، بساطت، تاریکی و تهیا یاد می­شود. برخی صاحب­نظران نظیر دنیس ترنر، از این چرخش و این ویژگی­ها بر وزان الهیات سلبی یا یزدان­شناسی سلبی، از تعبیر انسان­شناسی سلبی سود برده­ اند. (ادامه…)

مطالب موجود با عبارات مشترک

آینه های نیستی

مراسم اختتامیۀ شانزدهمین دورۀ کتاب فصل روز ۳۱ خرداد ۱۳۹۰ با حضور مسئولان وزارت ارشاد و جمعی از شخصیتهای فرهنگی کشور در سرای کتاب برگزار شد. در این دوره ۷۵۴۳ کتاب مورد داوری قرار گرفتند که بالاترین رکورد در این شانزده دوره بوده است. پس از سه مرحله داوری، کتاب “آینه های نیستی” تألیف آقای اشکان بحرانی، دانش آموختۀ دانشگاه شیراز، با مقدمۀ دکتر قاسم کاکایی، استاد بخش الهیات و معارف اسلامی دانشگاه شیراز، بهترین کتاب در زمینۀ عرفان شناخته شد. این کتاب در سال ۱۳۸۹ توسط انتشارات علم منتشر شده است و حاصل پایان نامۀ کارشناسی ارشد آقای بحرانی تحت عنوان “الهیات سلبی در آثار مولانا و مایستر اکهارت” به راهنمایی دکتر کاکایی می باشد که در سال ۱۳۸۸ در دانشگاه شیراز پایان یافته و از آن دفاع شده است.

مطالب موجود با عبارات مشترک

قاسم کاکایی

در سال ۱۳۸۶ از سوی مؤسسه حکمت و فلسفه، سمینار یک روزه ای در روز بزرگداشت مولانا برگزار شد. در این سمینار آقایان دکتر علامرضا اعوانی، دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی، دکتر کارل ارنست، دکتر شهرام پازوکی، دکتر علی محمد سجادی و دکتر قاسم کاکایی سخنرانی کردند. سخنرا نی دکتر کاکایی تحت عنوان ” مولانا، اکهارت و الهیات سلبی” برگزار شد. وی در این سخنرانی ابتدا معنای الهیات سلبی، فنا و نیستی از دیدگاه عرفان را بررسی می کند وسپس آرای مولانا و مایستر اکهارت را در این مورد مورد با یکدیگر مقایسه می نماید. اخیرا باشگاه اندیشه دانشجویان دانشگاه تهران فایل صوتی این سخنرانی را بر روی سایت خود قرار داده است. با تشکر از این باشگاه، به پیوست می توانید این فایل را دانلود فرمایید

دانلود الهیات سلبی
نوع:mp3، حجم:8.17 MB، دانلود:332

مطالب موجود با عبارات مشترک

مجله ادیان و عرفان

مجله ادیان و عرفان، دانشگاه تهران ، دفتر ۱، پاییز و زمستان ۱۳۸۸

قاسم کاکایی          اشکان بحرانی

 

چکیده

در این جستار، کوشش ما بر آن است که به دو پرسش پاسخ دهیم. پرسش نخست این است که غیبت یا به عبارت دیگر، اختفای احوال باطنی در آثار مولانا چه معنا، اهمیت و پیامدهایی دارد؟ در پاسخ به این پرسش ابتدا مقصودمان را از غیبت احوال باطنی روشن می­کنیم. در وهلۀ بعد و پس از بررسی اجمالی غیبت احوال باطنی در آثار عارفان مسیحی و مسلمان، در سده­های میانۀ میلادی، نگاه مولانا به احوال باطنی را بر می­رسیم و پس از آن پیامدهای این نگاه و واکنش­های مولانا را بر می­شماریم. این واکنش­ها عبارت­اند از (ادامه…)

مطالب موجود با عبارات مشترک

دکتر قاسم کاکایی

خبرگزاری مهر- استاد فلسفه و عرفان اسلامی دانشگاه شیراز در مورد شرایط رشد تفکر اصیل نسبت به چند دهه قبل گفت: اگر تفکر اصیل پرداختن به خود باشد امروز نه تنها شرایط برای رشد این تفکر فراهم‌تر نشده بلکه انسان امروز با هجوم اطلاعات و اشتغالات و دغدغه‏های فراوان فرصت اندیشیدن اصیل را از دست داده است.

دکتر قاسم کاکایی درمورد اصالت در تفکر به خبرنگار مهر گفت: کلمه اصالت که در اینجا بکار بردید  مقداری مبهم است. بنظرم می‏آید که می‏توانیم  تفصیلی قائل شویم. گاهی متعلق اندیشه مورد نظرماست در این صورت سؤال این است که تفکر در بارۀ چه چیزی اصیل محسوب می شود. یک وقت دیگر صحبت بر سر این است که شیوه تفکر و اندیشه چیست که در اینصورت صحبت بر سر این است که کدام اندیشه روشمند است و کدام اندیشه غیرروشمند است. (ادامه…)

مطالب موجود با عبارات مشترک

یا حسین

نظر به آن که دو سال است که سخنرانیهای ماه محرم در حسینیه مهد شهیدان شیراز برگزار نمیشود و از سویی جمع زیادی از دانشجویان و علاقمندان مایل به شنیدن سخنرانیهای عاشورایی دکتر کاکایی در سالهای گذشته می باشند، سخنرانیهای ایشان را که مربوط به سالهای ۷۹ تا ۸۷ می باشد در اینجا می آوریم. لازم به ذکر است که سخنرانیهای هر سال مربوط به دهۀ اول همان سال است و هر سال موضوعی جداگانه دارد بدین شرح:

۱- سال ۸۷ : جنگ و جهاد

۲- سال ۸۶ : راز ماندگاری کربلا و عاشورا

۳- سال ۸۵ : دنیا و آخرت در کربلا

(ادامه…)

مطالب موجود با عبارات مشترک

تفسیر کاکایی از موضوعات و مقولات عرفانی، غالباً حکمی است و همین امر نظم و سامانی به دیدگاه ایشان می‌دهد. از افروختگی و ذوق‌افشانی و سودازدگی‌های ذهنی بازشان می‌دارد، اما در عوض قدرت تحلیل و تقریر و تحریر، به همراه موهبت تفسیر و تأویل در کار ایشان دیده می‌شود.

هستی و عشق و نیستی

نگاهی به کتاب «هستی و عشق و نیستی» نوشته‌ی قاسم کاکایی

ویژه نامه همشهری، خردنامه ویژه کتاب ، آبان و آذر۱۳۸۹ ، سید مسعود رضوی

از نظــرگه گفتشان شد مختلف

آن یکی دالش لقب داد این الف

در کف هر کس اگر شمعی بدی

اختلاف از گفتشان بیرون شدی

(مولانا جلال‌الدین)

«هستی و عشق و نیستی» تألیف قاسم کاکایی کتابی است که از مجموعه مقالات حکمی و عرفانی وی فراهم آمده و از هر جهت شایسته توجه و دقت علاقه‌مندان به عرفان است. کاکایی – متولد ۱۳۳۶ خورشیدی- اهل و مقیم شیراز است و در مقاطع مختلف دانشگاهی و حوزوی تحصیل کرده، از جمله تلمذ در محضر مرحوم آیت الله نجابت شیرازی که از وارستگان و دانشوران روحانی بود و بسیار نیک نام و شهره به صفای معنوی و معرفت حکمی و عرفانی. کاکایی در دانشگاه تدریس می‌کند و قبلاً‌ از وی چندین کتاب تألیف و ترجمه شده است. از جمله: خدامحوری۱۳۷۴/ کلمه حق ۱۳۷۶/ وحدت وجود به روایت ابن عربی و مایستر اکهارت ۱۳۸۱/ فرهنگ اصطلاحات عرفان اسلامی ۱۳۸۱/ آیت حق ۱۳۸۲/ ترجمه کتاب عوالم خیال اثر ویلیام چیتیک ۱۳۸۴/ فلسفه عرفان ۱۳۸۷/ ترجمه کتاب اقتدای به محمد نوشته کارل ارنست (در دست چاپ) و … (ادامه…)

مطالب موجود با عبارات مشترک

قاسم کاکایی (استاد دانشگاه شیراز)

اشکان بحرانی (کارشناس ارشد فلسفه و کلام)

فلسفه و کلام، دانشگاه تهران، ش. ۱

سکوت یکی از مهم­ترین بن­مایه­ های الهیات عرفانی، به نحو اعم، و الهیات سلبی، به نحو اخص، است. سکوت آخرین مرحله­ی کوشش عارف و الهیدان عرفانی در تلاش برای سخن گفتن از خداست. در این مرحله تمام ترفندها و روش­های زبانی عارف رنگ می­بازند. در نوشته­ی پیش رو به کارکردهای الهیاتی سکوت در آثار مولانا می­پردازیم. در ابتدا به نقش محوری سکوت در آثار وی اشاره می­کنیم. سپس به دلایل اخلاقی-روانی و نیز دلایل زبانی-معرفتی دعوت به سکوت در آثار این عارف می­پردازیم. رابطه­ی معکوس عقل و سخن گفتن، نجات­بخشیِ خاموشی، پرهیز از پریشانی ضمیر  و نیل به جمعیت خاطر به مدد خاموشی، مراعات حال مخاطب، رازپوشی، پرهیز از خاصیت تخدیری سخن­وری و پرهیز از کبر از مهم­ترین دلایل اخلاقی-روانی دعوت به سکوت است و ظرفیت محدود زبان در بیان حقایق، بیان­ناپذیری خدا و تلاش برای حفظ وحدت و رهایی از عالم مادی، به طور اعم، و زبان بشری، به طور اخص،  از دلایل زبانی-معرفتی فراخواندن به خاموشی به شمار می­آید.

Uncategorized مورد نظر را از لینک زیر دانلود کنید:
نام فایل: sukut - حجم: 281.71 kB
جهت دانلود بر روی لینک بالا کلیک کنید.

مطالب موجود با عبارات مشترک

آرامگاه مولانا

در ساال ۱۳۸۶به مناسبت بزرگداشت هشتصدمین سال تولد مولانا جلال الدین رومی بلخی، کنفرانسی جهانی در شهر قونیه مدفن مولانا برگزار شد که بزرگترین مولانا پژوهان جهان در آنجا به ارائۀ مقاله پرداختند. اخیرا مجموعه مقالات این کنفرانس به چاپ رسیده است که مقاله ارائه شدۀ دکتر کاکایی در زیر می آید.

ما عدم هـاییم و هستی های مـا    تــو وجـــود مطلقـــی فـانـــی نمـا

اساس تمام مکاتب عرفانی را بحث “وحدت” تشکیل می دهد و عارف کسی است که “وحدت” را شهود کرده و در وحدت قدم زده  هر چند چیزی به قلم نیاورده باشد. مولوی عارفی است که در این راه صاحب قدم و قلم است و مثنوی او جایی است که خریداران وحدت باید به آن سری بزنند.

مثنوی ما دکان وحدت است                غیر وحدت هر چه بینی او بت است 

مقاله مورد نظر را از لینک زیر دانلود کنید:
نام فایل: یک بیت مولانا - حجم: 116.72 kB
جهت دانلود بر روی لینک بالا کلیک کنید.

مطالب موجود با عبارات مشترک

قبسات ۵۴

قاسم کاکایی (استاد دانشگاه شیراز)

اشکان بحرانی (کارشناس ارشد دانشگاه شیراز)

چکیده

«همانستی خدا و نفس» مضمونی کلیدی در بعد وجودشناختی الهیات سلبی _ به منزله­ی رویکردی پررونق در الهیات عرفانی و در الهیات جدید_  است. در مقاله­ی پیش رو ابتدا مقصود از تعبیر «همانستی خدا و نفس» مطرح و پس از طرح و تشریح جنبه­ی غیر مخلوق نفس، سه رویکرد عمده­ی مولانا و اکهارت در خصوص امکان همانستی _ یعنی «امکان همانستی ذات نفس و ذات خدا»، «تباین خدا و نفس» و «همانستی در عین اختلاف» _ بررسی می­شوند. در پایان مقاله نیز در خصوص امکان رسیدن به نظر نهایی  مولانا و اکهارت درباره­ی امکان همانستی خدا و نفس مطالبی ارائه می­شود.

واژگان کلیدی: مایستر اکهارت، مولانا، الهیات سلبی، وحدت وجود، وحدت انفسی

مقاله مورد نظر را از لینک زیر دانلود کنید:
نام فایل: همانستی - حجم: 227.41 kB
جهت دانلود بر روی لینک بالا کلیک کنید.

مطالب موجود با عبارات مشترک