.

بایگانی

بررسی تطبیقی نظریه ی تشکیک ملاصدرا و نظریه ی تمثیل آکوئیناس

۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۱ نظر بدهید
اندیشه دینی شماره 41

اندیشه دینی شماره ۴۱

دکتر قاسم کاکایی (استاد فلسفه دانشگاه شیراز)

منصوره رحمانی (کارشناس ارشد فلسفه وکلام اسلامی)

 

چکیده

تحلیل معنا شناختی اوصاف الهی همواره مورد توجه متکلمان، فلاسفه و عرفا بوده و نظرات مختلفی در این باب بیان گردیده است. محدودیت های زبان بشری از یک طرف و وجود نامتناهی خداوند از طرف دیگر، سبب شده است که دست یافتن به تبیینی معقول از اوصاف الهی دشوار گردد. ملاصدرا با استفاده از اشتراک معنوی و تشکیک در وجود، می کوشد به گونه ای در باب اوصاف الهی سخن بگوید که هم تعالی خداوند حفظ گردد و هم شناخت و اتصاف ذات باری تعالی به اوصاف ایجابی ممکن شود ادامه ی نوشته

مطالب موجود با عبارات مشترک

مقایسه و نقد براهین اثبات وجود خدا از منظر ملاصدرا و آکوئیناس

۲۲ آبان ۱۳۹۰ نظر بدهید
الهیات تطبیقی 4

الهیات تطبیقی ۴

دکتر قاسم کاکایی و  منصوره رحمانی

چکیده مقاله

تأمل و اندیشه در باب خدا، یکی از مهمترین و اساسی‌ترین محورهای معرفت انسان است و در طول تاریخ فلسفه و کلام، متفکران بسیاری به بحث و بررسی در این باب همت گمارده اند. از میان مباحث خداشناسی، براهین اثبات وجود خدا از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و اساس سخن گفتن از خدا را تشکیل می‌دهد. هر یک از الهیدانان بر اساس مبانی و نظام فکری خود به شیوه‌ای می‌کوشند براهینی متقن، براثبات وجود خدا اقامه کنند. از جمله این متفکران می‌توان به ملاصدرا، بنیانگذار حکمت متعالیه و توماس آکوئیناس، فیلسوف برجسته قرون وسطی اشاره نمود. هر چند ملاصدرا و توماس وجود خدا را فطری می‌دانند، ادامه ی نوشته

مطالب موجود با عبارات مشترک

با پیام حضرت آیت الله جوادی آملی، همایش «فلسفه و دین» در دانشگاه شیراز افتتاح خواهد شد

۲۱ اردیبهشت ۱۳۸۹ نظر بدهید
aytjullah javadi

آیت الله جوادی آملی

شیراز در طول قرون متمادی «دارالعلم» جهان اسلام بوده، در طول چهار قرن هفتم، هشتم، نهم و دهم مهد فلسفه محسوب می‌شده است و «مکتب فلسفی شیراز» و در پی آن ظهور ملاصدرا به عنوان اوج حکمت اسلامی محصول همین دوران در خطه‌ی فرهنگی شیراز است. دانشگاه شیراز که در سال ۱۳۸۷ همایش بین‌المللی «مکتب شیراز» را برگزار کرد، امسال در روز جهانی ملاصدرا و در استقبال از روز جهانی فلسفه با همکاری مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، همایش بزرگ «فلسفه و دین» را در روزهای ۳ و ۴ خرداد ماه ۸۹ برگزار می‌کند. این همایش با پیام فیلسوف بزرگ معاصر و پرچم‌دار حکمت متعالیۀ ملاصدرا، حضرت آیت الله جوادی آملی، افتتاح خواهد شد و شخصیت‌های برجسته‌‌ی فلسفی کشور هم‌چون: ادامه ی نوشته

“هستی و عشق و نیستی” منتشرشد

۱۳ اردیبهشت ۱۳۸۹ ۶ نظر
hasti va nisti

هستی و عشق و نیستی

 به مناسبت بیست و سومین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران، کتاب “هستی و عشق و نیستی” تألیف دکتر قاسم کاکایی از سوی انتشارات هرمس منتشر شد. این کتاب مجموعه مقالاتی در عرفان است  که عرفان اسلامی را از دیدگاه عارفانی چون ابن عربی، مولانا، حافظ، شیخ محمود شبستری، علاء الدوله سمنانی، شیخ بهایی و ملا صدرا واکاوی می کندو به عرفان مقایسه ای نیز سری می زند. ادامه ی نوشته

مطالب موجود با عبارات مشترک

ماهیت و سرشت مکاشفه ی عرفانی از دیدگاه صدرالمتألهین

۵ اسفند ۱۳۸۸ نظر بدهید

دکتر قاسم کاکایی (دانشیار دانشگاه شیراز)
دکتر عباس احمدی سعدی (استادیار دانشگاه شیراز)

اندیشه نوین دینی

چکیده
یکی از مسایل مهم در حوزه ی عرفان پژوهی در دو قرن اخیر مسأله ی ماهیت مکاشفه ی عرفانی است. این موضوع به صورت پراکنده در آثار حکما و عرفای مسلمان نیز مورد توجه قرار گرفته است.صدرای شیرازی نیز با رویکردی پیشینی و مبتنی بر آراء خود در نفس شناسی و جهان شناسی و با تأکید بر اصولی چون صیرورت اشتدادی نفس واتحاد آن با مدرکات خود، تجارب عرفانی را واقعیتی معرفت زا می داند که در اثر تزکیه ی باطنی – در سنتهای گوناگون دینی و در اعصار مختلف – برای آدمیان به وقوع پیوسته است .در بیانات ملا صدرا می توان به همان اوصافی دست یافت که برخی ذاتگرایان معاصر با رهیافت پسینی خود درباره ی مکاشفه ی عرفانی بدان رسیده اند، البته به استثنای خصیصه ی تناقض آمیزی. ادامه ی نوشته

مطالب موجود با عبارات مشترک

وجود ذهنی از دیدگاه فیلسوفان مکتب شیراز

۱۵ اسفند ۱۳۸۷ نظر بدهید
maktab

معرفت فلسفی ۲۲

فصلنامه معرفت فلسفی شماره ۲۲

دکتر قاسم کاکایی (دانشیار دانشگاه شیراز)
عزت مقصودی (کارشناس ارشد فلسفه و کلام)
                                                           چکیده
فیلسوفان مکتب شیراز- حد فاصل بین خواجه نصیرالدین طوسی و میرداماد- تأثیر به سزایی در اندیشه‌ها و نوآوری‌های ملاصدرا و حکمت متعالیه او داشته‌اند ولی آثارشان هنوز ناشناخته ‌است. در این مقاله یکی از بحث‌هایی را که ملاصدرا در آن نوآوری خاصی داشته است، یعنی بحث وجود ذهنی را با مراجعه مستقیم به نسخ خطی موجود از آثار فیلسوفان مکتب شیراز (یعنی صدرالدین دشتکی، غیاث الدین دشتکی و جلال الدین دوانی)،‌ مورد نقد و بررسی قرار خواهیم داد. مناظرات دشتکی‌ها و دوانی در این موضوع نکات بسیار ارزشمندی را به دست می‌دهد که به راه حل نهایی ملاصدرا کمک شایانی نموده است.[download id=”41″ format=”3″]
مطالب موجود با عبارات مشترک

وحدت وجود و برهانی بودن آن از دیدگاه ابن عربی و ملاصدرا

۹ دی ۱۳۷۸ ۲ نظر
andishe 1

اندیشه دینی ۱

وحدت وجود اساسی ترین دیدگاه ابن عربی است.ملا صدرا نیز در اوج حکمت متعالیه اش پس از گذر از نشکیک وجود، به وحدت وجود می رسد. ابن عربی وحدت وجود را فوق طور عقل می داند، اما ملا صدرا آن را در طور عقل دانسته، دو برهان بر اثبات آن اقامه می کند. این مقاله به داوری بین ابن عربی و ملا صدرا در باب برهانی بودن وحدت وجود می پردازد

دکتر قاسم کاکایی،         فصلنامه اندیشه دینی دانشگاه شیراز

شماره ۱ پاییز ۱۳۷۸ ادامه ی نوشته

مطالب موجود با عبارات مشترک

آشنایی با مکتب شیراز، شاگردان غیاث الدین منصور دشتکی

۹ خرداد ۱۳۷۶ ۲ نظر
shagerdane ghdyath

شاگردان غیاث الدین منصور

پس از رحلت غیاث‏الدین منصور، به علت اوضاع و احوال سیاسی و برخوردهای اعتقادی و قویتر شدن حکومت مرکزی صفویه، جمع شدن علما و دانشمندان در پایتخت از یک طرف و نقاری که بین غیاث‏الدین منصور و دستگاه صفوی ایجاد شده بود۱ از طرف دیگر و همچنین به علت ستیزی که بعضی از کوته‏نظران درباری نسبت به حکمت و فلسفه روا می‏داشتند، حوزه فلسفی شیراز از جوانب مختلف مورد فشار و بی‏مهری قرار گرفت و فضلا و دانشمندان شیراز مجبور به جلای وطن شدند و حتی خاندان دشتکی بعضاً به سرزمینهای دور دست چون هند و مکه و مدینه هجرت کردند.۲
اما مکتب فلسفی شیراز با این هجرتها نه تنها از بین نرفت بلکه در نقاط و سرزمین‏های دیگر گسترش یافت. ادامه ی نوشته

مطالب موجود با عبارات مشترک

آشنایی با مکتب شیراز، غیاث الدین منصور دشتکی (قسمت دوم)

۹ اردیبهشت ۱۳۷۶ نظر بدهید
kheradname 7

خردنامه صدرا ش. ۷

هرچند نمی توان غیاث الدین منصور را فیلسوفی صاحب مکتب به حساب آورد و حتی سعی کرده است که بیشتر به تحکیم و تشیید مبانی پدر همت گمارده شخصیت خویش را کمتر آشکار سازد، اما باید گفت جریانی که به نام “مکتب شیراز” بین قرون هفتم تا نهم به تدریج شکل گرفته بود، با ظهور غیاث الدین منصور به اوج خود رسید. آثار او را می توان چنین فهریت بندی کرد:

قاسم کاکایی، خردنامۀ صدرا، شمارۀ ۷، بهار ۱۳۷۶  ادامه ی نوشته
مطالب موجود با عبارات مشترک

آشنایی با مکتب شیراز، محقق خفری

kheradname 4

خردنامه صدرا ش. ۴

با توجه به خصوصیات فکری صدرالدین دشتکی، استاد محقق خفری، و با در نظر گرفتن مؤلفه های حکمت متعالیه، باید گفت که محقق خفری مکتب شیراز را یک گام به سمت حکمت متعالیه پیش برده و در این زمینه از استاد خود جلوتر رفته است. گرایشهای عرفانی در آثار او بیشتر است. از همین جا سر التفات اصحاب حکمت متعالیه به کتب خفری واضح میشود.

دکتر قاسم کاکایی، خردنامه صدرا، شماره ۴  ادامه ی نوشته