.

carolina

دانشگاه کارولینای شمالی

در این شماره از نشریه خبری دانشگاه «ارم»، با آقای دکتر قاسم کاکایی، دانشیار بخش الهیات و معارف اسلامی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شیراز پیرامون سفر علمی وی به آمریکا به گفت‌وگو نشسته‌ایم که مشروح آن در زیر از نظر شما خوانندگان گرامی می‌گذرد.

ارم، نشریه خبری دانشگاه شیراز، شماره ۱۰۰، مهر ۱۳۸۴

در شماره‌های مختلف نشریه خبری ارم ملاحظه کردم که آن مجله اقدام به درج و نشر گزارش اعضای محترم هیأت علمی از سفرهای خارجی می‌کند. این امر اگرچه بعضاً به صورت سفرنامه‌نویسی در می‌آید؛ ولی در مجموع اقدامی است مفید و راهگشا در جهت ثبت و انتقال اندوخته‌ها و تجربیات.

این حقیر نیز طی دو سال و نیم گذشته ۵ سفر علمی به کشورهای آلمان، آمریکا، اتریش، اندونزی و انگلستان داشته‌ام که به علّت کثرت مشاغل و مسؤولیت‌هایم در دانشکده، تاکنون موفق به ارسال گزارش این سفرها نشده‌ام؛ ولی اکنون که فراغ بالی یافته‌ام سعی می‌کنم تا گزارش مختصری از این سفرها را به عنوان برگ سبزی تقدیم عزیزان نمایم. در ابتدا تذکر نکات زیر لازم است : ادامه ی نوشته

مجله علوم انسانی دانشگاه سمنان ش.۱۰

در این مقاله ابتدا معیارهای طبقه بندی علوم بررسی شده سپس قول مشهور مبنی بر تمایز موضوعات به عنوان معیار تمایز علوم و نیز رابطه موضوع علم با عرض ذاتی مورد نقد و بررسی قرار گرفته است. آن گاه اقوال مختلف در باب چیستی عرض ذاتی بررسی شده و رابطه عرض ذاتی با ماهیت موضوع علم بیان گشته و دو اشکال مهم که در تعریف عرض ذاتی وجود دارد مطرح شده و پاسخ‌های مختلف مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.

             دکتر قاسم کاکایی، مجله علوم انسانی دانشگاه سمنان شماره ۱۰ تابستان ۱۳۸۴ ادامه ی نوشته

avaleme khiyag

عوالم خیال

عوالم خیال جایگاه اخلاق و شریعت را در نظام وحدت وجود ابن عربی به اختصار و به خوبی می نمایاند و ایدئولوژی ابن عربی را که همان عبودیت است به زیبایی ترسیم می کند و هر نوع تهمت اباحی گری و بی مبالاتی نسبت به شریعت را از ابن عربی می زداید
 

رویکرد و اقبال و طرد و عدم مقبولیت بزرگان نیز حکایت عجیبی است که البته برای آنان که به دنبال حقیقت هستند، قابل توجه می نمایاند. در این باره مانند مصطفی منفلوطی، نویسنده عرب شاید ما هم بتوانیم بگوییم همه این اقبال و ادبارها شیپورهای عظمت این بزرگان است که به صدا درمی آید و ابن عربی یکی از کسانی است که شیپور عظمتش هنوز طنین انداز است. ادامه ی نوشته

asbab

الله و نظریه الاسباب

انتشارات دارالهادی لبنان اخیراً کتاب ” خدامحوری” تألیف دکتر قاسم کاکایی را به زبان عربی منتشر کرده است. ترجمه این کتاب تحت عنوان “الله و مسألۀ الأسباب بین الفکر الإسلامی و فلسفۀ مالبرانش” توسط انتشارات دار الهادی لبنان چاپ و منتشر شد. این کتاب را عبد الرحمن العلوی به زبان عربی تر جمه کرده است و بالغ بر ۴۳۶ صفحه می باشد. این کتاب به تحلیل یکی از نظریات اندیشه اسلامی یعنی این نظر که “اثرگذار اصلی وجود خداست ” می پردازد و آن را با نظریه “علت حقیقی در وجود فقط خداست وسایر علل واسباب عللی ثانوی هستند” با تمرکزی واضح بر وجوه تشابه واختلاف میان نظریات عرفا و اشاعره و تأکید بر اندیشه های مالبرانش فیلسوف غربی بسط می دهد. متن فارسی این کتاب قبلا دو بار توسط انتشارات حکمت به چاپ رسیده است. ادامه ی نوشته

padidar

انجمن معارف اسلامی ش. ۲

این جستار بر آن است تا از بازشناخت و وارسی کاربردهای مفهومی عرفان، در رویکردی پدیدارشناختی و با فرض اینکه عرفان در ذات خود پدیده‌ای است انفسی که عموماً فهم بسیط و مجملی از آن دارند، به ایضاح مفهومی عرفان نزدیک گردد و چنان‌که مقتضای این رویکرد است، بعد از بازشناسی ابعاد، اجزا و ویژگی‌های این پدیده پرابهام، فروع و اصول آن را معلوم گرداند، و در نهایت از این همه، به جوهره اصیل و اصلی عرفان عبور کند. از جمله نتایجی که از این بررسی فراهم ‌آمده اینهاست: عرفان را در زبان‌های گوناگون و با نام‌های مختلف دست‌کم به شش مفهوم کلی فهم کرده و به کار برده‌اند که هر کدام شامل تقریرها و تلقی‌های مختلفی است.عرفان را به مثابه آموزه، تجربه علم، راه نجات، نوعی معرفت ویژه، فرآیندی از تغییر و تحول فهم کرده‌اند. این کاربردها حکایت از وجود دو بعد معرفتی و وجودی ـ انفسی برای عرفان دارد. و نیز معلوم می‌کند عرفان مشتمل بر مؤلفه‌هایی همچون، تجربه‌ای مستقیم از حقیقت، فرآیند سیر و سلوک، آموزه‌های نظری و عملی، و ویژگی‌هایی مانند توصیف‌ناپذیری، گرایش به تفسیر معنوی و وحدانیِ هستی، رازوارگی و مؤلفه‌ها و ویژگی‌های فرعی دیگر است. عرفان در ذات و جوهره خود همانا نوعی معرفت مستقیم و تحققی (وجودی) به حقیقت وحدانی هستی می‌‌باشد.  این بررسی، مؤلفه‌ها و ویژگی‌های فرعی و عارضی عرفان را بازشناخته و دورنمایی از شبکه مفهومی عرفان فراهم آورده است

قاسم کاکایی – علی موحدیان عطار

فصلنامه انجمن معارف اسلامی ایران ، شماره ۲ ، بهار ۱۳۸۴  ادامه ی نوشته

jakarta

دانشجویان کالج اسلامی جاکارتا

دکتر قاسم کاکایی، استاد فلسفه دانشگاه شیراز، اظهار داشت: درکشور اندونزی، مطالعات فلسفه و حکمت اسلامی بسیار ضعیف است اما دانشجویان علاقه بسیاری به فلسفه و حکمت دارند . امیدواریم که مباحث حکمت و فلسفه اسلامی را در این منطقه با حضور استادان برجسته پی گیری نماییم.دکتر قاسم کاکایی، استاد فلسفه دانشگاه شیراز که اخیرا به مدت یک ترم فشرده جهت تدریس فلسفه و عرفان اسلامی در دانشگاه جاکارتا حضور داشت در گفت و گو با خبرنگار گروه دین و اندیشه “مهر” درباره حوزۀ فلسفه و حکمت اسلامی در کشور اندونزی گفت : ادامه ی نوشته

brummer

پروفسور برومر

چاره‌ای جز گفت‌وگوی ادیان نداریم

اگر می‌خواهیم در این جهان زندگی کنیم، چاره‌ای جز گفت‌وگوی ادیان نداریم و اگر زبان آن‌ها و خواسته‌های دیگر ادیان را نفهمیم، در تبلیغ دین هم موفق نخواهیم بود.

حجت‌الاسلام دکتر قاسم کاکایی، استاد فلسفه دانشگاه شیراز درباره دعوت از وینسنت برومر و پروفسور بورل به شیراز گفت: هدف ما این است که مباحث معطوف به معنویت و عرفان را در میان دانشجویان و استادان از منظرهای گوناگون مانند عرفان و کلام مسیحی بیشتر بشناسانیم و بتوانیم نگرش جامع‌تری از معنویت ارائه کنیم. ادامه ی نوشته

maqalat

مجله مقالات و بررسیها

یکی از مباحث مهم و پیچیده در حوزه الهیات، مسأله ایمان است، مهم از آن جهت که هر چه خداوند از انسان طلب کرده، بر محور ایمان دور می‌زند و در واقع کلید نجات و رستگاری در همه ادیان الهی، ایمان است و پیچیده از آن رو که حقیقتی است ذوابعاد که همین امر موجب شده است که آراء و دیدگاه‌های بسیار متفاوت و متنوعی در مورد آن ارائه شود. سنت مسیحی ایمان یکی از مهم‌ترین مسایل اخلاق دینی است و مسیحیان به پیروی از پولس قدیس ایمان را از فضایل اخلاقیدر مقابل فضایل طبیعی قرار می‌دهند. این مقاله به بحث در مورد این فضیلت از دیدگاه توماس آکوئیناس پرداخته است و مسائلی همچون  ماهیت ایمان، متعلق ایمان، جایگاه ایمان، معرفت شناسی ایمان و علل ایمان را از منظر و دیدگاه وی مورد بررسی قرار داده است

دکتر قاسم کاکایی ، دانشیار دانشکاه شیراز                     دکتر لاله حقیقت ، استادیار دانشگاه شیراز

مجله مقالات و بررسیها، دانشگاه تهران، شماره  ۷۶، ۱۳۸۳ ادامه ی نوشته

shimel

عرفان پلی بین تمدنها

به کوشش : دکتر شهرام یوسفى پور
ناشر : مؤسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانى – تهران
چاپ اول، ۱۳۸۳ شمسى
نوع جلد : شومیز
قطع : وزیری
تعداد جلد : ۲
تعداد صفحه ۸۳۹

فهرست جلد اول‏ ادامه ی نوشته

andishe 11

اندیشه دینی ۱۱

این جستار در صدد آن است تا پاسخی برای دو پرسش مهم در باب مسأله وجه مشترک در اموری مانند عرفان، که دچار تنوع مصداقی و مفهومی زیادی‏اند، بیابد: یکی این که آیا امکان معرفی وجه یا مفهوم مشترکِ معنادار‌۱در این گونه امور هست یا نه؟ دوم این که اگر هست چگونه می‏توان به این مفهوم دست یافت؟ این امر می‌تواند مبنای مفاهمه بر سر این گونه موضوعات را فراهم آورد.برای این کار، عرفان را به عنوان یکی از بارزترین مصادیق این‏گونه امور برگزیده و هفت فرض در پاسخ به پرسش نخست مطرح و آن‌ها را با مدل هایی عینی توضیح داده و سپس نقادی کرده است. این هفت فرض، شامل طیفی است که از نظریه‏های اشتراک در ذات طبیعی شروع می‌شود و به نظریه اشتراک لفظی صرف ختم می‌گردد، این مقاله آن فرض را که به وجود نوعی اشتراک معنوی عرفان‏ها در ذات اسمی می‏انجامد تأیید و با مدل معروف فیل‏شناسی در تاریکی، امّا با ملاحظات و قیودی خاص، تبیین می‏کند. بر اساس همین مدل، در پاسخ به پرسش دوم، راه رسیدن به این مفهوم یا وجه مشترک را تحلیل پدیدارشناسانه توصیف‏ها و تنوعات عرفان با تکیه بر فهم اجمالی و بسیطی که از این گونه پدیده‏های تجربی مفروض کرده است می‏داند

دکتر قاسم کاکایی      دکتر علی موحدیان عطار      فصلنامه اندیشه دینی ، شماره ۱۱، تابستان ۱۳۸۳   ادامه ی نوشته