.

aytjullah javadi

آیت الله جوادی آملی

شیراز در طول قرون متمادی «دارالعلم» جهان اسلام بوده، در طول چهار قرن هفتم، هشتم، نهم و دهم مهد فلسفه محسوب می‌شده است و «مکتب فلسفی شیراز» و در پی آن ظهور ملاصدرا به عنوان اوج حکمت اسلامی محصول همین دوران در خطه‌ی فرهنگی شیراز است. دانشگاه شیراز که در سال ۱۳۸۷ همایش بین‌المللی «مکتب شیراز» را برگزار کرد، امسال در روز جهانی ملاصدرا و در استقبال از روز جهانی فلسفه با همکاری مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران، همایش بزرگ «فلسفه و دین» را در روزهای ۳ و ۴ خرداد ماه ۸۹ برگزار می‌کند. این همایش با پیام فیلسوف بزرگ معاصر و پرچم‌دار حکمت متعالیۀ ملاصدرا، حضرت آیت الله جوادی آملی، افتتاح خواهد شد و شخصیت‌های برجسته‌‌ی فلسفی کشور هم‌چون: ادامه ی نوشته

مجله اندیشه دینی

فصلنامه علمی- پژوهشی اندیشه دینی از سوی دانشگاه شیراز و به سر دبیری دکتر قاسم کاکایی منتشر می شود. این نشریه به حوزۀ فلسفه و کلام اختصاص دارد و تا کنون بیست و سه شماره از آن منتشر شده است. اخیرا از سوی وزارت علوم، اعتبار علمی – پژوهشی این مجله به مدت چهار سال دیگر، یعنی تا بهمن ۱۳۹۰ تمدید شد.

فصلنامه اندیشه دینی شماره ۳۳ منتشر شد. این فصلنامه در زمینه فلسفه و کلام، یه سر دبیری دکتر قاسم کاکایی، از سوی دانشگاه شیراز منتشر می شود و دارای درجه علمی-پژوهشی از سوی وزارت علوم است. مقالات این شماره و اطلاعات مربوط به این مجله به شرح زیر است:

صاحب امتیاز: دانشگاه شیراز
مدیر مسؤول: دکترنعمت‌ ا… ریاضی
سر دبیر: دکتر قاسم کاکایی
برگردان انگلیسی: دکتر قاسم کاکایی
مدیر داخلی: نورجهان راستی عمادآبادی
ویراستار ادبی: مسعود رهبری

هیأت تحریریه: ادامه ی نوشته

hasti va nisti

هستی و عشق و نیستی

 به مناسبت بیست و سومین نمایشگاه بین المللی کتاب تهران، کتاب “هستی و عشق و نیستی” تألیف دکتر قاسم کاکایی از سوی انتشارات هرمس منتشر شد. این کتاب مجموعه مقالاتی در عرفان است  که عرفان اسلامی را از دیدگاه عارفانی چون ابن عربی، مولانا، حافظ، شیخ محمود شبستری، علاء الدوله سمنانی، شیخ بهایی و ملا صدرا واکاوی می کندو به عرفان مقایسه ای نیز سری می زند. ادامه ی نوشته

name hekmat 10

نامه حکمت ۱۰

این مقاله به یکی از تفاوتهای مهم فیلسوف و عارف می پردازد و آن اینکه اولی در در جستجوی معرفت در باب”هستی و وجود است و دومی در پی وصول به “نیستی” و عدم. اما آیاجستجوی نیستی می تواند معنای محصلی داشته باشد؟ در این مقاله می کوشیم تا معنای نیستی را از دیدگاه دو عارف بزرک شرق و غرب، مولوی و اکهارت، که همزمان و معتقد به دو دین ابراهیمی اسلام و مسیحیت بودند، روشن کنیم. بررسی رابطه این دیدگاه با نظریه وحدت وجود و نیز بررسی تأثیر آن در پیدایش یک نوع الهیات سلبی، از دیگر اهداف این مقاله است. ادامه ی نوشته

کتاب عوالم خیال

کتاب عوالم خیال

کتاب عوالم خیال نوشته ویلیام چیتیک ترجمه قاسم کاکایی ظرف هفت سال به چاپ هفتم رسید. این کتاب را انتشارات هرمس چاپ ومنتشر کرده است. جالب آن که در مدت مذکور دو ترجمه دیگر نیز از این کتاب توسط دو  نویسنده دیگر منتشر و  روانه بازار شده است. این در نوع خود بی سابقه است که، اولا، از یک کتاب علمی در طول کمتر از سه سال سه ترجمه مختلف منتشر شود و، ثانیا، یکی از این کتابها به چاپ هفتم برسد. این امرهم نشان دهنده اهمیت جایگاه کتاب و موضوع آن است و هم از اقبال عمومی به ترجمه دکتر کاکایی حکایت دارد.

عوالم خیال یکی از بهترین کتاب هایی است که جایگاه اخلاق و شریعت را در نظام وحدت وجود ابن عربی به اختصار و بخوبی می نمایاند و ایدئولوژی ابن عربی را که همان عبودیت است، به زیبایی ترسیم می کند و هر نوع تهمت اباحی گری و بی مبالاتی نسبت به شریعت را از ابن عربی می زداید وهمچنین معضلات آشنایی با تفکر او را برطرف می کند؛ معضلاتی چون جبر و اختیار و تفاوت بین امر تکوینی و امر تشریعی.

این کتاب همچنین به برخی انتقادها و کج فهمی هایی که متوجه کتاب ترجمان الاشواق شده می پردازد و از ادعای ابن عربی، مبنی بر اینکه مراد او از معشوق زیبارویش در کتاب یاد شده، چیزی جز تجلیات الهی نیست، به نحوی مستدل دفاع می کند.
در این کتاب چیتیک کوشیده است تا آرا و افکار غامض ابن عربی که پیچیده در اصطلاحات مغلق و دشواریاب است را با نثری روان و قابل اطمینان در اختیار خواننده قرار دهد که مترجم نیز با فهم این مسئله در ترجمه سلیس آن کوشیده است.
کتاب به طور کل در سه بخش و ۱۰ فصل تنظیم شده است که بخش اول، انسان کامل، بخش دوم، عوالم خیال و بخش سوم با عنوان اختلاف ادیان نامگذاری شده.

دکتر قاسم کاکایی

دکتر قاسم کاکایی

روزنامه جام جم: حجت‌الاسلام و المسلمین دکتر قاسم کاکایی متولد ۱۳۳۶ ه.ش شهر شیراز است. وی دارای مدرک دکترای فلسفه و حکمت از دانشگاه تربیت مدرس است که تحصیلات حوزوی را هم در حد اجتهاد أخذ کرده است. سوابق علمی، آموزشی و اجرایی زیاد این محقق و استاد دانشگاه نشان از همت، پشتکار و روحیه تحقیق ایشان دارد، حضور در کنفرانس‌های مهم بین‌المللی و داخلی، نگارش بیش از۷۰ مقاله و۱۰ کتاب و همچنین تسلط کامل به زبان انگلیسی از ایشان شخصیت ممتازی ساخته است. کتاب‌های «وحدت وجود به روایت ابن عربی و مایستر اکهارت» و «غیاث‌الدین منصور دشتکی؛ منازل‌السائرین و مقامات‌العارفین» از جمله آثار کاکایی است که به ترتیب در سال‌های ۱۳۸۲ و ۱۳۸۸ به عنوان کتاب برگزیده سال جمهوری اسلامی ایران انتخاب شدند. با این عرفان‌پژوه گفتگویی را درباره شاخصه‌های عرفان اسلامی و ویژگی‌های عرفان‌های نوظهور انجام دادیم که اکنون از نظرتان می‌گذرد.

ادامه ی نوشته

عارف کامل حضرت آیت الله نجابت شیرازی (ره) در یک نگاه
حضرت آیت الله نجابت (ره)

مجذوب واصل و عارف کامل، حضرت آیت‌الله حاج شیخ حسنعلی نجابت شیرازی، شاگرد برجسته محضر عرفانی حضرت آیت‌الله سید علی قاضی طباطبایی تبریزی «ره» و حضرت آیت‌الله حاج شیخ محمد جواد انصاری همدانی، در سال ۱۲۹۶هـ . ش در شیراز بدنیا آمدند.
تحصیلات ابتدایی را به طریق متعارف در شیراز گذرانده و پس از آن به فراگیری دروس حوزوی پرداخته و با اتمام مقدمات، در سن ۱۵ سالگی برای ادامه تحصیل عازم عتبات شدند. در نجف اشرف پس از گذراندن سطح، در مراتب عالیه، معقول را نزد مرحوم آیت‌الله العظمی حاج شیخ علی محمد بروجردی «ره» و فقه و اصول را نزد آیات عظام سید ابوالحسن اصفهانی «ره»، سید عبدالهادی شیرازی «ره» و سید ابوالقاسم خویی «ره» گذراندند. در ۲۸ سالگی به درجه اجتهاد نائل آمدند. عمده اجازات ایشان از اساتید فوق الذکر بود. ادامه ی نوشته

دکتر قاسم کاکایی (دانشیار دانشگاه شیراز)
اشکان بحرانی (دانشجوی کار شناسی ارشد دانشگاه شیراز)

مبانی نظری الهیات سلبی، نامه مفید شماره 68

نامه فلسفی

چکیده

یکی از مهم­ترین رویکردهای الهیاتی در دوره­ی معاصر، الهیات سلبی است. این رویکرد به رغم آن که امروزه در الهیات جدید، به جِد، مورد توجه و اقبال الهیدانان است، در میان مؤلفان داخلی به درستی شناخته نشده است. در این نوشته، تلاش شده است که در ابتدا تعاریف و برداشت­های مختلف از الهیات سلبی ارائه، تحلیل و نقد شود و سپس با اختیار تعریفی نسبتاً جامع از این رویکرد الهیاتی، بن­مایه­های الهیات سلبی تشریح گردد. با تحلیل تعریف­ها و بن­مایه­های الهیات سلبی می­توانیم این شاخه­ی الهیات را از منظری تازه و با نگاهی نو بنگریم.

کلیدواژه­ها: الهیات سلبی، تنزیه، فنا و بقا، سلب و ایجاب، استعاره­ های سلبی، بعد وجودی، بعد معرفتی، بعد زبانی.

ادامه ی نوشته

دکتر قاسم کاکایی
دکتر حمید محمودیان

فصلنامه اندیشه دینی شماره 31

اندیشه دینی ۳۱

چکیده
این مقاله درصدد است به اجمال، نظریات دو عارف در دو سنت دینی را مورد بررسی تطبیقی قرار دهد؛ یکی شیخ علاءالدوله سمنانی، عارف و متکلم قرن هشتم هجری، که نظریه‌ی وی در برابر نظریه‌ی «وحدت وجود» ابن عربی به «وحدت شهود» مشهور شد و سپس در آرای کسانی هم‌چون سید محمد گیسو دراز و احمد سرهندی بسط پیدا کرد و دیگری قدیس بوناونتوره، الهی‌دان و عارف قرن سیزدهم میلادی از فرقه فرانسیسیان که رابطه‌ی جهان، انسان و خداوند را در آثار خویش به‌ویژه در کتاب سفر روح به سوی خداوند به گونه‌ای تبیین کرده است که بی‌شباهت با نظریه‌ی «وحدت شهود» نیست. در الاهیات به طور کلی و الاهیات سلبی به نحو خاص شباهت‌های قابل تأملی بین این دو عارف مسلمان و مسیحی وجود دارد که این مقاله به آن می‌پردازد. ادامه ی نوشته