.

مقاله ها

مقالۀ “شرط بلاغ” به داوری نهایی جشنوارۀ نقد کتاب رسید

۲۷ آذر ۱۳۹۴
حدیث ساغر و می

حدیث ساغر و می

مقاله “شرط بلاغ” نوشتۀ دکتر قاسم کاکایی در نقد ترجمۀ کتاب حدیث ساغر و می (گلچین اشعار عارفانه)، به مرحلۀ داوری نهایی دوازدهمین دورۀ جشنوارۀ نقد کتاب رسید. این مقاله جزو چند مقالۀ پر امتیازی  است که در زمینۀ فلسفه، کلام و عرفان در جشنوارۀ امسال به مرحلۀ نهایی رسیده است.

چکیده– کتاب Sufi Poems: A Mediaeval Anthology یکی از آخرین کتابهای مرحوم مارتین لینگز است. این کتاب را آقای دکتر سعید رحیمیان در سال ۱۳۸۶ تحت عنوان «گلچین اشعار عارفانه» ترجمه و از سوی مرکز نشر دانشگاه شیراز روانۀ بازار کرد و در سال ۱۳۹۳ همان ترجمه را، با تغییر عنوان و تغییر ناشر، تحت عنوان «حدیث ساغر و می» از سوی نشر نگاه معاصر مجددا به چاپ رسانید. نگارندۀ این سطور قبل از چاپ اول این ترجمه، از جانب مرکز نشر دانشگاه شیراز کار داوری آن را عهده‌دار شد و ایراداتی اساسی را به ترجمۀ انگلیسی آن وارد ساخت که به دلایلی که درمتن مقاله آمده است عمدۀ آنها نه در چاپ اول لحاظ شد و نه در چاپ دوم. این نوشتار تاریخچۀ آن ترجمه و آن داوری همراه با گوشه‌ای از آن ایرادات را به نحو تحلیلی در بر دارد.

 

مطالب موجود با عبارات مشترک
کلمات کلیدی: , , , , , ,

فلسفۀ تطبیقی چیست؟

۲۶ اسفند ۱۳۹۳
دهمین پیش همایش حکیم طهران

دهمین پیش همایش حکیم طهران

حکمت اسلامی شمارۀ ۳۴- در آبان ۱۳۹۳ دهمین پیش همایش حکیم طهران با همکاری دانشگاه شیراز و مجمع عالی حکمت اسلامی در دانشگاه شیراز برگزار شد. در این همایش دکتر قاسم کاکایی تحت عنوان «فلسفۀ تطبیقی چیست؟» سخنرانی کرد. متن سخنرانی وی که در نشریۀ حکمت اسلامی شمارۀ ۳۴ آمده است به شرح زیر است.

 

ا-تاریخچه برگزاری همایش‌های احیای مکاتب فلسفی
ابتدا تاریخچه‌‌ی مختصری درباره‌ی دلیل برگزاری جلسه عرض می‌کنم. مجمع عالی حکمت اسلامی چند سال است که در قم فعال هستند. در فضایی که دیدگاه‌های عقل‌ستیزی و معنویت‌گریزی در برخی از مؤمنان و متدینان، گسترش پیدا کرده است مؤسسان این مجمع تصمیم گرفتند که پرچم و عَلَم فلسفه و حکمت را برافراشته نگه دارند. کارهای ارزنده‌ای را نیز در این رایطه انجام داده‌اند. شاگردان حضرت آیت‌الله جوادی و بزرگان دیگری که در علوم عقلی در قم فعال هستند جزء مؤسسان این مجمع هستند. آیت‌الله جوادی، آیت‌الله سبحانی و آیت‌الله مصباح، نظارت کلی بر مجمع دارند. مسئولان این مجمع در این چند سال، نشریات و مجلاتی را منتشر، سخنرانی‌ها و نشست‌هایی را برگزار کرده‌اند. این نشست نیز در همان راستا برگزار میشود.
در تاریخ فلسفۀ اسلامی مکتب‌های فلسفی مختلفی در کار بوده است؛ مثل مکتب فلسفی خراسان، مکتب فلسفی مراغه، مکتب فلسفی شیراز، مکتب فلسفی اصفهان و مکتب فلسفی تهران. در سالهای اخیر در جهت احیای این مکاتب (بیشتر…)

کلمات کلیدی: , , , , ,

حسین(ع) فاتح ملک عشق و دل

۲۱ آذر ۱۳۹۳
اربعین

اربعین

روزنامۀ ایران- پنج شنبه- ۹۳/۹/۲۰ – صفحه اندیشه به مناسبت اربعین حسینی

گفتاری از دکتر قاسم کاکایی استاد فلسفه و عرفان اسلامی دانشگاه شیراز

 

راز جاودانگی عاشورا
قریب هزار و چهارصد سال است که پرچم عاشورا بر فراز خاک کربلا در اهتزاز است و کعبه‌ی جماعت عاشقان شده است. در هر محرّمی، رنگ‌های سیاه و سرخ با ترکیبی از مرثیه و حماسه، چهره‌ی بسیاری از بلاد شیعه را می‌آراید. در هر مناسبتی، تفاوت نمی‌کند که عزا باشد و یا سرور، محرّم باشد یا غیر آن، ذکر حسین(ع) زینت‌آرای کلمات خطبا و گویندگان بوده است. سؤال این است که رمز این ماندگاری در چیست و راز این جاودانگی در کجاست.
یک حادثه‌ی تاریخی که در یک جغرافیای خاص واقع شده است دارای علل و عواملی مشخص است. این علل و عوامل، می‌تواند ماهیت و سرشت آن پدیده را روشن و تبیین کند. نهضت امام حسین(ع) نیز از این امر مستثنا نیست و برای شناخت ماهیت آن باید سراغ تاریخ رفت. اما بحثِ ماندگاری و جاودانگی این حادثه- که اتفاقاً به لحاظ تاریخی و جغرافیایی در زمان و مکانی بسیار محدود رخ نموده است- مطلب دیگری است. در این‌جا، امور دیگری نیز باید در نظر گرفته شود و آن، دستاوردها و نتایج این پدیده است. (بیشتر…)

کلمات کلیدی: , , , , , , ,

مقالات جدید دکتر کاکایی

۲۷ مهر ۱۳۹۳
مقاله های جدید

مقاله های جدید

نظر به آن که تعداد مفالات تألیف دکتر کاکایی زیاد است از این به بعد نام مفاله و نام مجله ای که مقاله را چاپ کرده است همراه با سال انتشار آن به طور یکجا در همین پست می آوریم و مقالات جدید را به تدریج بدانها اضافه میکنیم. در هر مورد نیز به آدرس مجلۀ مورد نظر لینک میدهیم:

 

(۲۰۱۳) التجربه الدینیه و التجربه العرفانیه و ملاک فهمهما عند ابن عربی قضایا اسلامیه معاصره
(۱۳۹۳) تأثیر اعتقاد به توحید افعالی برپذیرش جبر یا اختیار از نظر غزالی و ابن عربی پژوهشنامه عرفان (بیشتر…)

کلمات کلیدی: ,

دکتر کاکایی در همایش “عقلانیت و حکمت سینوی”

۵ شهریور ۱۳۹۳
ابن سینا

ابن سینا

خبرگزاری فارس- به گزارش خبرنگار اعزامی آیین و اندیشه خبرگزاری فارس به همدان،  همزمان با اول شهریور روز جهانی بزرگداشت ابن سینا، همایش «عقلانیت در حکمت سینوی» با همکاری بنیاد بوعلی سینا،انجمن حکمت و فلسفه ایران، دانشگاه بو علی سینا و اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان  با حضور و سخنرانی  اساتید و چهره‌های برجسته فلسفه کشور در مرکز همایش‌های دانشگاه علوم پزشکی همدان برگزار شد. این همایش پس از مراسم افتتاحیه، در چهار نشست بزگزار شد. سخنرانان این همایش عبارت بودند از: دکتر غلامرضا اعوانی، دکتر کریم مجتهدی، دکتر ضیاء موحد، دکتر حسین معصومی همدانی،  (بیشتر…)

کلمات کلیدی: , , , , , , ,

دکتر کاکایی در همایش بین المللی “عرفان اسلامی”

۱۲ خرداد ۱۳۹۳
همایش عرفان اسلامی

همایش عرفان اسلامی

در آستانۀ سالروز رحلت حضرت امام خمینی، نخستین همایش عرفانی انجمن عرفان اسلامی ایران تحت عنوان «عرفان اسلامی، نظر و عمل» با محوریت دیدگاههای عرفانی حضرت امام خمینی، یازدهم خردادماه، با همکاری دانشگاه‌ها و مؤسسات علمی فرهنگی لبنان در هتل لاله تهران برگزار شد.

انجمن علمی عرفان اسلامی ایران به ریاست دکتر فاطمه طباطبایی، برنامه ریزی برای برگزاری این همایش را از سال ۱۳۹۱ آغاز کرده بود. دکترعلی شیخ الاسلامی، دکتر غلامحسین دینانی، دکترقاسم کاکایی، دکتر شاه‌آبادی، پروفسور یحیی بونو، دکتر نجفقلی حبیبی، دکترهادی وکیلی و خانم منصوره شایسته از ایران و پروفسورویکتور  کک رئیس فرهنگستان زبان و ادبیات جهان عرب، شیخ شفیق جراده، دکتر عقیقی، خانم دکتر صلوح و خانم دکتر ملاعب، پروفسور حسیکی، آقای زراقط و آقای موسوی، دکتر رحمتی، دکتر طربی نیز از لبنان به سخنرانی در همایش عرفان اسلامی، نظر و عمل پرداختند. (بیشتر…)

مطالب موجود با عبارات مشترک
کلمات کلیدی: , , , , , , , , ,

تکلیف گرایی عاشقانه نسبت به خداوند در کلام آیت الله محمدتقی آملی

۲ فروردین ۱۳۹۲
 دکتر کاکایی در همایش بین المللی اخلاق و ادیان

دکتر کاکایی در همایش بین المللی اخلاق و ادیان

همایش بین المللی اخلاق و ادیان به همت بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء و پژوهشگاه علوم وحیانی معارج و باهمکاری دانشگاه ادیان و مداهب، وزارت علوم، پؤوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی،مرکز پژوهشهای صدا و سیما وچندین مؤسسۀ تحقیقاتی دیگر در روزهای ۹ و ۱۰ اسفند ۱۳۹۱ باارائۀ مقاله از سوی دهها تن محقق داخلی و خارجی در شهر قم برگزار شد.

در مراسم افتتاحیه  پس از گزارش حجت الاسلام والمسلمین دکتر “احمد احمدی”، دبیر همایش اخلاق و ادیان، حضرت آیت الله جوادی آملی از عظمت فن اخلاق برای انسان و سطوح مختلف آن به تفصیل سخن گفتند. آنگاه سه سخنرانی به انگلیسی، فارسی و عربی به ترتیب توسط   پروفسور کوین راینهارت استاد دانشگاه دارتموث آمریکا، دکتر قاسم کاکایی استاد دانشگاه شیراز و دکتر ابراهیم الآتی استاد دانشگاه کوفه عراق انجام شد. سپس بیش از ۴۲ محقق داخلی و خارجی طی دو روز در هفت نشست مستقل در سالنهای متعدد همزمان به ارائۀ مقاله پرداختند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی اسراء: حجت الاسلام دکتر قاسم کاکایی استاد دانشگاه شیراز که با مقاله ای با عنوان «سلوک اخلاقی فیلسوف» در همایش بین المللی اخلاق و ادیان حضور داشت در صبح نخستین روز همایش به ارائه مقاله خود در مورد دیدگاههای  مرحوم آیت الله محمد تقی آملی و بررسی نظرات این عالم وارسته در رابطه میان اخلاق و بندگی خداوند پرداخت. (بیشتر…)

کلمات کلیدی: , , , , , ,

حضرت آیت الله سید علی قاضی طباطبایی تبریزی از نگاه حضرت آیت الله حاج شیخ حسنعلی نجابت شیرازی

۱۷ آبان ۱۳۹۱
حضرت آیت الله سید علی قاضی

حضرت آیت الله سید علی قاضی

آنچه در پی می آید مقاله  دکتر قاسم کاکایی است که به کنگرۀ بزرگداشت  عارف کامل و فقیه متأله حضرت آیت الله حاج سید علی آقای قاضی (رضوان الله تعالی علیه)  ارائه شده که در روزهای ۱۵ و ۱۶ آبان ۹۱ در شهر تبریز برگزار شده است. این مقاله در مجموعه مقالات آن کنگره به چاپ رسیده است.

چکیده

در این مقاله‌، کوشیده‌ایم تا سیمای عرفانی حضرت آیت‌الله حاج سیدعلی قاضی طباطبایی (رضوان الله تعالی علیه) را براساس خاطرات و گفتارهای مرحوم آیت‌الله حاج شیخ حسن علی نجابت شیرازی (از شاگردان برجستۀ مرحوم آیت‌الله قاضی) تصویر کنیم. برای این کار، مواردی را که حضرت آیت‌الله نجابت از حضرت آیت‌الله قاضی یاد کرده‌اند از نوارهای درسی ایشان استخراج شده است. سپس نویسنده سعی کرده است تا از لابه‌لای این سخنان موارد زیر را از دیدگاه آیت‌الله نجابت توصیف و تبیین نماید:

۱٫ استادان و شاگردان  آیت‌الله قاضی  ۲٫ مقام و مرتبه‌ی عرفانی آیت‌الله قاضی ۳٫ چگونگی وصول آیت‌الله قاضی به مقام بلند عرفانی.  ۴٫ شدت تبعیت حضرت آیت‌الله قاضی از شریعت در سلوک عرفانی  ۵٫ ثبات و استقامت آیت‌الله قاضی در طریق توحید  ۶٫ نحوه فتح باب توحید و وحدت به روی آقای قاضی  ۷٫ شیوه تربیتی آقای قاضی در سلوک عرفانی ۸٫ چگونگی رحلت و عروج ملکوتی آیت‌الله قاضی. (بیشتر…)

مطالب موجود با عبارات مشترک
کلمات کلیدی: , , , , , , ,

بررسی تطبیقی نظریه ی تشکیک ملاصدرا و نظریه ی تمثیل آکوئیناس

۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۱
اندیشه دینی شماره 41

اندیشه دینی شماره ۴۱

دکتر قاسم کاکایی (استاد فلسفه دانشگاه شیراز)

منصوره رحمانی (کارشناس ارشد فلسفه وکلام اسلامی)

 

چکیده

تحلیل معنا شناختی اوصاف الهی همواره مورد توجه متکلمان، فلاسفه و عرفا بوده و نظرات مختلفی در این باب بیان گردیده است. محدودیت های زبان بشری از یک طرف و وجود نامتناهی خداوند از طرف دیگر، سبب شده است که دست یافتن به تبیینی معقول از اوصاف الهی دشوار گردد. ملاصدرا با استفاده از اشتراک معنوی و تشکیک در وجود، می کوشد به گونه ای در باب اوصاف الهی سخن بگوید که هم تعالی خداوند حفظ گردد و هم شناخت و اتصاف ذات باری تعالی به اوصاف ایجابی ممکن شود (بیشتر…)

مطالب موجود با عبارات مشترک
کلمات کلیدی: , , , , , ,

ضدِّ عرفان در برابر تجربه گرایی

۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۱
جاویدان خرد زمستان 89

جاویدان خرد زمستان ۸۹

رویارویی دو دیدگاه دربارۀ عرفان و تجربۀ عرفانی در سدۀ بیستم

دکتر قاسم کاکایی  استاد فلسفه دانشگاه شیراز

اشکان بحرانی  کارسناس ارشد فلسفه دانشگاه شیراز

 

کلیدواژه ­ها: تجربه­ گرایی، ضدِّ عرفان، معنویت مسیحی، الاهیات سلبی، تجربۀ عرفانی

چکیده

مقالۀ حاضر به تقابل میان دو نگرش عمده دربارۀ عرفان و تجربۀ عرفانی، یعنی جریان تجربه­ گرایی و جریان ضدِ عرفان می­پردازد. در این نوشته، ابتدا مؤلفه­ های اصلی هر یک از دو جریان اصلی معرفی و بررسی می­شوند. از سویی، تجربه­ گرایی، که از اندیشه­ های ویلیام جیمز متأثر است، به نقش تجربه­ های فردی و احوال خارق العاده و تجربه­ های وجدناک عارفان اهمیت میدهد و تجربه را معرف و نشانۀ امر عرفانی می­داند. در مقابل، جریان ضدِّ عرفان، که عمدتاً در نوشته­ های دنیس ترنر بازتاب یافته است، به تجربه­ گرایی نقدهایی جدی وارد می­کند. (بیشتر…)

کلمات کلیدی: , , , , , , , ,