.

خانه > تأليفات, کتاب ها, نقد و بررسی > شهامت اندیشه ورزی، عوالم خیال، ویلیام چیتیک، ترجمه:دکتر قاسم کاکایی

شهامت اندیشه ورزی، عوالم خیال، ویلیام چیتیک، ترجمه:دکتر قاسم کاکایی

avaleme khiyag

عوالم خیال

عوالم خیال جایگاه اخلاق و شریعت را در نظام وحدت وجود ابن عربی به اختصار و به خوبی می نمایاند و ایدئولوژی ابن عربی را که همان عبودیت است به زیبایی ترسیم می کند و هر نوع تهمت اباحی گری و بی مبالاتی نسبت به شریعت را از ابن عربی می زداید
 

رویکرد و اقبال و طرد و عدم مقبولیت بزرگان نیز حکایت عجیبی است که البته برای آنان که به دنبال حقیقت هستند، قابل توجه می نمایاند. در این باره مانند مصطفی منفلوطی، نویسنده عرب شاید ما هم بتوانیم بگوییم همه این اقبال و ادبارها شیپورهای عظمت این بزرگان است که به صدا درمی آید و ابن عربی یکی از کسانی است که شیپور عظمتش هنوز طنین انداز است.
محی الدین بن عربی معروف به شیخ اکبر صاحب فتوحات مکیه و فصوص الحکم، نامدار به بنیانگذاری عرفان فلسفی یا همان عرفان نظری کسی بود و هست که از طرفی کتاب هایش لعن نامه ها با خود داشت و از طرفی ستایش ها به همراه نامش بود. گروهی حتی از علما، زندیق می خواندندش و گروهی دیگر از اولیا می دانستندش و او فارغ از این همه، که: عشق، عشق است مسلمانی و زندیقی نیست .
به نظر می رسد خود شخصیت عارفی که به صراحتی غیر قابل باور از شهوداتش می نویسد و دیوان اشعار عاشقانه خود را شرحی عرفانی می کند، در این اقبال و ادبار عوام و خواص نقش اصلی دارد. در هر صورت جدای از مدح و ذم های جاری نسبت به او آنچه که نمی توان در شخصیت ابن عربی به آن شک کرد، شجاعت تفکر و شهامت اندیشه ورزی اوست که گاه آنچنان دقیق است که الحق عنوان پدر عرفان نظری برازنده اوست. به همین جهت دو کتاب گرانقدر فتوحات مکیه و فصوص الحکم که به صورت مبسوط و مجمل، آرای ابن عربی را در بر گرفته است، مورد توجه بسیاری از ابن عربی پژوهان و ابن عربی شناسان قرار گرفته است.
یکی از این ابن عربی پژوهان که البته به مصداق دیگرانی نیست که سر دلبران ما بر زبانشان خوش تر آید، پروفسور ویلیام چیتیک آمریکایی است که عرفان شناس و ابن عربی پژوه برجسته روزگار معاصر است.
دکتر چیتیک که فارغ التحصیل دکتری دانشگاه تهران است و رساله دکتری خود را نیز به تصحیح و چاپ کتاب نقدالنصوص جامی پرداخته که ازقضا مورد توجه بسیاری از دانشیان زمانه بویژه علامه آشتیانی قرار گرفته بود، به گواهی مترجم محترم با تسلط بر فصوص و فتوحات ابن عربی توانسته تسلط بی نظیری بر آرای این عربی پیدا کند، به طوری که دو کتاب دیگر او طریقت صوفیانه معرفت که به مباحث معرفت شناسی ابن عربی پرداخته و تجلی خدا که در زمینه مباحث وجودشناسی اوست، توانایی چیتیک را در بازشناسی و بازخوانی آرای ابن عربی بازگو می کند.
با این اوصاف کتاب عوالم خیال چیتیک کتابی به حساب می آید که ما را با گوشه ای دیگر از تفکر ابن عربی آشنا می سازد. عوالم خیال با عنوان فرعی ابن عربی و مسئله اختلاف ادیان به همت مترجم فاضلی چون قاسم کاکایی که پیش از این نیز کتاب وحدت وجود به روایت ابن عربی و مایستر اکهارت را از ایشان دیده ایم به زیور چاپ آراسته شده است.
شاید با دیدن عنوان فرعی کتاب بلافاصله خواننده به این مفهوم منتقل شود که موضوع کتاب مثل بعضی پژوهش های ناقص تعمیم و بازسازی مفهومی جدید مثل پلورالیسم در آثار ابن عربی است که البته با نگاهی اجمالی به فهرست کتاب این سوء تفاهم برطرف خواهد شد.مترجم متبحر و خوش ذوق در مقدمه ای که بر کتاب نگاشته، راجع به موضوع کتاب می نویسد؛ عوالم خیال یکی از بهترین کتاب هایی است که جایگاه اخلاق و شریعت را در نظام وحدت وجود ابن عربی به اختصار و بخوبی می نمایاند و ایدئولوژی ابن عربی را که همان عبودیت است، به زیبایی ترسیم می کند و هر نوع تهمت اباحی گری و بی مبالاتی نسبت به شریعت را از ابن عربی می زداید وهمچنین معضلات آشنایی با تفکر او را برطرف می کند؛ معضلاتی چون جبر و اختیار و تفاوت بین امر تکوینی و امر تشریعی.
این کتاب همچنین به برخی انتقادها و کج فهمی هایی که متوجه کتاب ترجمان الاشواق شده می پردازد و از ادعای ابن عربی، مبنی بر اینکه مراد او از معشوق زیبارویش در کتاب یاد شده، چیزی جز تجلیات الهی نیست، به نحوی مستدل دفاع می کند.
در این کتاب چیتیک کوشیده است تا آرا و افکار غامض ابن عربی که پیچیده در اصطلاحات مغلق و دشواریاب است را با نثری روان و قابل اطمینان در اختیار خواننده قرار دهد که مترجم نیز با فهم این مسئله در ترجمه سلیس آن کوشیده است.
کتاب به طور کل در سه بخش و ۱۰ فصل تنظیم شده است که بخش اول، انسان کامل، بخش دوم، عوالم خیال و بخش سوم با عنوان اختلاف ادیان نامگذاری شده. جای ترجمه این کتاب در میان آثار پژوهشی پیرامون ابن عربی  تا به حال خالی بوده است. 

همشهری . ویژه نامه ماه . شماره هشتم — مرداد ۱۳۸۴
مطالب موجود با عبارات مشترک
این مطلب را منتشر کنید:
Facebook Twitter Linkedin Email

Captcha Captcha Reload


برخی از رویدادها

برخی از تألیفات

  • حسین(ع) فاتح ملک عشق و دل روزنامۀ ایران- پنج شنبه- 93/9/20 - صفحه اندیشه به مناسبت اربعین حسینی گفتاری از دکتر قاسم کاکایی استاد فلسفه و عر...
  • کربلا و اشک(1)  از «شمشير»، «خون»، «خاك» و «تشنگي» سخن به ميان آمد. از حسين(ع)، علي اكبر(ع)، علي اصغر، قاسم و عباس(ع) ياد ...
  • مقایسه عرفان ابن عربی و اکهارت متن سخنرانی دکتر قاسم کاکایی در نشست کتاب ماه ادبیات و فلسفه که با عنوان "عرفان ابن عربی و اکهارت" در تاریخ 24/4/82 ...
  • شيخ اشراق و مكتب شيراز معمولا نويسندگان و مستشرقان غربي در تاريخ فلسفه هايشان بر آنند كه با ابن رشد روزگار فلسفه در جهان اسلام بسر آمده است...
  • نگاهي پديدارشناسانه به كاربردهاي مفهومي عرفان اين جستار بر آن است تا از بازشناخت و وارسي كاربردهاي مفهومي عرفان، در رويكردي پديدارشناختي و با فرض اينكه عرفان در ذ...