.

خانه > رویدادها > پارادوکس های گلشن راز و تبیین آنها

پارادوکس های گلشن راز و تبیین آنها

shabestari

دکتر اعوانی،دکتر کاکایی،دکتر پازوکی

سومین هم اندیشی تخیل هنری با عنوان «تخیل هنری: شیخ محمود شبستری» ۱۵ و ۱۶ آبان۸۵ در تهران (مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه) و شبستر (در کنار مزار بازسازی شده شیخ محمود شبستری) برگزار شد. دکتر قاسم کاکایی در مقاله ای با عنوان «پارادوکس های گلشن راز» معتقد است که منظومه شبستری سرشار از ابهام و پارادوکس است.
وی در ادامه این سؤال را طرح کرد که چرا شبستری تا این حد پارادوکس دارد؟ آیا این ها گرهی را می گشاید یا می افزاید؟ اکثر شطحیات عرفا سر از پارادوکس در می آورند. برخی هم معتقدند چون عقاید نو افلاطونی در آن زمان از طرف فقها تکفیر شد، عرفا به ناچار به زبان رمزی روی آوردند و استفاده از این زبان، خود به خود پارادوکس و تناقض را به همراه دارد.
به اعتقاد کاکایی، انگیزه شبستری حتی تأثیرگذاری بر مخاطب هم نبوده است. وی در تشریح نظر خود گفت که اگر بخواهیم عرفان را به صورت پرسش و پاسخ بیان کنیم، از خیال سر در می آوریم. بیان خیالی بیان شاعرانه است و این بیان شاعرانه خیالی برای ما متناقض می نماید.

پارادوکس های گلشن راز و تبیین آنها
دکتر قاسم کاکایی
دانشیار دانشگاه شیراز
کتاب گلشن راز چنان که از نامش پیداست مجموعه ای از «رازها» و «اسرار» را در بر دارد. این کتاب در پاسخ به پرسشهای امیر حسینی هروی سروده شده ولی مشاهده می شود که در آن از پارادوکس ها و متناقض نماهای بسیاری استفاده شده است. با توجه به آن که گلشن راز را می توان یک منظومه عرفانی محسوب کرد ولی نمی توان آن را، به معنای متعارف، شعر به حساب آورد، باید دید که هدف شیخ محمود شبستری از به کار بردن این پارادوکس ها چیست. پارادوکس هایی چون: « شب روشن میان روز تاریک»، « ببین آن نیستی کو عین هستی است»، « وجود کل کثیر واحد آمد» و « همه در جنبش و دایم در آرام». این مقاله ضمن پرداختن به مطالب یاد شده و بررسی دیدگاه های مختلف در این زمینه، بر سر آن است که اولا، تفاوت « راز» را با « چیستان» و « معما» نشان دهد. ثانیا، رابطه راز را با پارادوکس های مذکور بیان نماید. ثالثا، نسبت بین این پارادوکس ها را با نظریه « وحدت وجود» روشن سازد. در این میان، تاثیر عرفای قبل از شیخ محمود شبستری، و به خصوص ابن عربی، بر دیدگاه های وی در این زمینه پیگیری خواهد شد. از جمله دیدگاه ابو سعید خراز که: « عرفت الله بجمعه بین الاضداد»، در تبیین این پارادوکس ها بررسی خواهد شد. همچنین به « خیال»، به عنوان مجمع اضداد، نظری خواهیم داشت و نسبت آن را با « طوری ورای طور عقل» که شبستری از ابن عربی وام گرفته است بر خواهیم رسید. در همین رابطه بعضی از شطحیات عرفا که شبستری بدانها پرداخته است مورد تحلیل قرار خواهند گرفت.
این مطلب را منتشر کنید:
Facebook Twitter Linkedin Email
  1. pحامد
    ۲۹ آذر ۱۳۸۹ در ۰۹:۰۹ | #1

    باسلام مطالبتان خوب بود درصورت صلاحدید می توانید از سخنان واشعارکوتاه علی نوشادی هم درمورد شبستر وشیخ محمود نیز استفاده فرمائید منبع :noshadishabestari.blogfa.com

Captcha Captcha Reload


برخی از رویدادها

برخی از تألیفات