.

خانه > تأليفات, رویدادها, مقاله ها > تکلیف گرایی عاشقانه نسبت به خداوند در کلام آیت الله محمدتقی آملی

تکلیف گرایی عاشقانه نسبت به خداوند در کلام آیت الله محمدتقی آملی

 دکتر کاکایی در همایش بین المللی اخلاق و ادیان

دکتر کاکایی در همایش بین المللی اخلاق و ادیان

همایش بین المللی اخلاق و ادیان به همت بنیاد بین المللی علوم وحیانی اسراء و پژوهشگاه علوم وحیانی معارج و باهمکاری دانشگاه ادیان و مداهب، وزارت علوم، پؤوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی،مرکز پژوهشهای صدا و سیما وچندین مؤسسۀ تحقیقاتی دیگر در روزهای ۹ و ۱۰ اسفند ۱۳۹۱ باارائۀ مقاله از سوی دهها تن محقق داخلی و خارجی در شهر قم برگزار شد.

در مراسم افتتاحیه  پس از گزارش حجت الاسلام والمسلمین دکتر “احمد احمدی”، دبیر همایش اخلاق و ادیان، حضرت آیت الله جوادی آملی از عظمت فن اخلاق برای انسان و سطوح مختلف آن به تفصیل سخن گفتند. آنگاه سه سخنرانی به انگلیسی، فارسی و عربی به ترتیب توسط   پروفسور کوین راینهارت استاد دانشگاه دارتموث آمریکا، دکتر قاسم کاکایی استاد دانشگاه شیراز و دکتر ابراهیم الآتی استاد دانشگاه کوفه عراق انجام شد. سپس بیش از ۴۲ محقق داخلی و خارجی طی دو روز در هفت نشست مستقل در سالنهای متعدد همزمان به ارائۀ مقاله پرداختند.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی اسراء: حجت الاسلام دکتر قاسم کاکایی استاد دانشگاه شیراز که با مقاله ای با عنوان «سلوک اخلاقی فیلسوف» در همایش بین المللی اخلاق و ادیان حضور داشت در صبح نخستین روز همایش به ارائه مقاله خود در مورد دیدگاههای  مرحوم آیت الله محمد تقی آملی و بررسی نظرات این عالم وارسته در رابطه میان اخلاق و بندگی خداوند پرداخت.

وی در خصوص دیدگاه اخلاقی مرحوم آملی گفت: دیدگاهی که مرحوم آیت الله شیخ محمد تقی آملی ارائه می کند تلفیقی از فلسفه عرفان قرآن و احادیث است.

کاکایی با بیان اینکه مرحوم آیت الله آملی و سایر بزرگان عقیده دارند اگر افعال اختیاری انسان به مسائل جوارح مربوط باشد نام فقه بر آن صدق می کند اظهار کرد: در مقابل اگر بیان این موارد مربوط به قلب و درون باشد با اخلاق روبرو خواهیم بود.

وی افزود: توجه به قلب و شناخت عمل صالح حتی اگر کار فقهی هم در خصوص آن صورت گیرد باز هم مربوط به حوزه اخلاق می شود؛ حسن و قبح دارای منشأ خاصی هستند و بر اساس یک دیدگاه این مسائل مربوط به حالات درونی آدمی می شوند و بر اساس دیدگاهی دیگر این موارد در رابطه با عوامل بیرونی شکل می گیرند.

کاکایی با اشاره به رویکرد وظیفه گرایان نسبت به امور اخلاقی عنوان داشت: بر این اساس انسان نباید به دنبال هدفی جز انجام وظیفه باشد و حتی سعادت و لذت هم در این میان نقشی ندارند و چرایی خاصی بر امور مترتب نمی شود.

این پژوهشگر دینی غایت گرایی را در اخلاق مورد توجه قرار داد و افزود: در مقاله ام سعی داشتم این حقیقت را روشن کنم که این فیلسوف و عارف اخلاقی مسلمان، نظریه ای به منظور آشتی دادن همه این دیدگاه ها با یکدیگر بر اساس یک سری وجوه مشترک ارائه کرده است.

وی در توضیح نظریه مرحوم آیت الله محمد تقی آملی ادامه داد: ایشان مسئله خدامحوری را مطرح کرده و بیان می کند که همه ارزش ها از خداوند ناشی می شوند؛ کمال انسان در تخلق به اخلاق الله محقق می شود ضمن اینکه خداوند منشأ وظیفه نیز هست و اصل مصادیق عدل و حُسن باید از وحی دریافت شوند.

کاکایی در ادامه نتایج این نظریه اخلاقی و دینی را مورد توجه قرار داد و با بیان اینکه قرب الهی کمال سعادت بشر محسوب می شود و معرفت الله راه رسیدن به آن است گفت: خداوند صرفاً متعلق معرفت ما نبوده و در اصل متعلق محبت و عشق انسان است بنابراین در این امر عزم به جزم تبدیل می شود زیرا وقتی آدمی عاشق خداوند باشد احکام را نه به معنای یک وظیفه و تکلیف بلکه به صورتی محبت آمیز و عاشقانه انجام می دهد.

استاد دانشگاه شیراز خاطرنشان کرد: عینیت گرایی و ذهنیت گرایی در این اندیشه یکسان می شوند و در طول زندگی یک بحث توحیدی شکل می گیرد زیرا خداوند مقصد همه امور واقع شده و انسان با عشق به پروردگار به برنامه ریزی برای زندگی می پردازد.

وی افزود : آیت الله مرحوم آملی با مطرح کردن اعتقاد به خدا، معرفت به او و به خصوص محبت به او یک نوع آشتی بین دیدگاه های به ظاهر متعارض غایت گرایی و وظیفه گرایی و یا لذت گرایی و فضیلت گرایی ایجاد می کند.

حجت الاسلام دکتر قاسم کاکایی خاطر نشان کرد: از منظر مرحوم آملی با تبیین نقش محبت و عشق در اخلاق و با درونی کردن اخلاق، کمال گرایی و سعادت گرایی معنای جدیدی پیدا می کندو در نتیجه اخلاق ایستا و استاتیک ارسطویی بر مبنای عدالت جای خود را به اخلاق دینامیک و پویای عرفانی بر مبنای محبت می دهد.

این مطلب را منتشر کنید:
Facebook Twitter Linkedin Email

Captcha Captcha Reload


برخی از رویدادها

برخی از تألیفات