.

عارف کامل حضرت آیت الله نجابت شیرازی (ره) در یک نگاه
حضرت آیت الله نجابت (ره)

مجذوب واصل و عارف کامل، حضرت آیت‌الله حاج شیخ حسنعلی نجابت شیرازی، شاگرد برجسته محضر عرفانی حضرت آیت‌الله سید علی قاضی طباطبایی تبریزی «ره» و حضرت آیت‌الله حاج شیخ محمد جواد انصاری همدانی، در سال ۱۲۹۶هـ . ش در شیراز بدنیا آمدند.
تحصیلات ابتدایی را به طریق متعارف در شیراز گذرانده و پس از آن به فراگیری دروس حوزوی پرداخته و با اتمام مقدمات، در سن ۱۵ سالگی برای ادامه تحصیل عازم عتبات شدند. در نجف اشرف پس از گذراندن سطح، در مراتب عالیه، معقول را نزد مرحوم آیت‌الله العظمی حاج شیخ علی محمد بروجردی «ره» و فقه و اصول را نزد آیات عظام سید ابوالحسن اصفهانی «ره»، سید عبدالهادی شیرازی «ره» و سید ابوالقاسم خویی «ره» گذراندند. در ۲۸ سالگی به درجه اجتهاد نائل آمدند. عمده اجازات ایشان از اساتید فوق الذکر بود. ادامه ی نوشته

tarhim044در آن نفس که بمیرم در آرزوی تو باشم
بدان امید دهم جان که خاک کوی تو باشم
به وقت صبح قیامت که سر ز خاک برآرم
به جستجوی تو خیزم به گفتگوی تو باشم
دیروز جسم شریف پدرم را در دامان مادرش که سیده‌ای بود از آل پیامبر(ص) به خاک سپردیم. پدری که بندۀ صابر و شاکر خدا بود. در طول بیش از هشتاد سال عمر شریفش ندیدیم که پدر در ناملایماتِ زندگی لحظه ای لب به شکایت واکند. نه تنها کسی را نیازرد و نرنجاند که هرگز از کسی نیز نرنجید و کینه‌ای به دل نگرفت. اهل محبت بود. پیر و جوان دوستش داشتند. بچه ها به او عشق می‌ورزیدند. گرچه در مواردی بسیار، به علت قصور یا تقصیر، حق او را چنان که باید رعایت نمی‌کردیم ولی جز دعای خیر از زبانش چیزی نمی‌شنیدیم. سکوت و آرامشش غم دنیا را از یادمان می‌برد و ادامه ی نوشته

ضمیمۀ روزنامۀ اعتماد

ضمیمۀ روزنامۀ اعتماد

هفته نامۀ کرگدن ضمیمه روزنامۀ اعتماد- شماره چهل و چهار- سه شنبه ۲۲ دی ۱۳۹۴- مصاحبه با دکتر قاسم کاکایی دربارۀ مفهوم «پیر»در ادبیات عرفانی- المیرا حسینی

 

-واژه «پیر» و مفهوم پیری در ادبیات عرفانی از جایگاه ویژه ای برخوردارند. این بحث و مفهوم از کجا می آید؟
همان طور که می دانید ادبیات عرفانی ما ملهم است از قرآن و سنت. به نحوی که حتی تمامی اصطلاحات عرفان ما از قرآن و سنت اقتباس شده است. در عرفان نظری یا عرفان عملی تمام اصطلاحات را می توانید از قرآن و سنت پیدا کنید که به چه آیه و روایتی اشاره دارد. مثلا بحث های توحید، وحدت، تجلی، تمام این ها آیات قرآن هستند. مانند آیه: «فََلَمّا تَجَلّى رَبُّهُ لِلجَبَل: که خدا بر کوه تجلی کرد.» بحث محو و صعق و سایر مباحث عرفان نظری و عملی در قرآن و سنت وجود دارد. به علاوه احادیثی که راجع به قرب نوافل و قرب فرایض و مسائلی از این دست باشد، در اصطلاحات عرفانی کم نیست. لذا در ادبیات عرفانی باید کلمه ها را ریشه یابی کنیم و از قرآن یا سنت پیدا کنیم. آیه ای در قرآن شریف هست که می فرماید یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اسْتَجِیبُواْ لِلّهِ وَلِلرَّسُولِ إِذَا دَعَاکُم لِمَا یُحْیِیکُمْ. ای کسانی که ایمان آوردید چون خدا و پیامبرش شما را به چیزی فرا خوانند که زندگیتان می بخشد دعوتشان را اجابت کنید. پس قرآن به نحوه ای از حیات، غیر از حیات مادی قائل است. این حیات یعنی زنده شدن و تولد دوباره یافتن. مثل تمام حیات ها در حیات معنوی نیز نحوه ای از رشد وجود دارد و شامل مراحل و مراتبی است. حیات بارور می شود و رشد پیدا می کند. برای این رشد، مرشد (رشد دهنده) یا مربی (تربیت کننده) لازم داریم. ادامه ی نوشته

حدیث ساغر و می

حدیث ساغر و می

مقاله “شرط بلاغ” نوشتۀ دکتر قاسم کاکایی در نقد ترجمۀ کتاب حدیث ساغر و می (گلچین اشعار عارفانه)، به مرحلۀ داوری نهایی دوازدهمین دورۀ جشنوارۀ نقد کتاب رسید. این مقاله جزو چند مقالۀ پر امتیازی  است که در زمینۀ فلسفه، کلام و عرفان در جشنوارۀ امسال به مرحلۀ نهایی رسیده است.

چکیده– کتاب Sufi Poems: A Mediaeval Anthology یکی از آخرین کتابهای مرحوم مارتین لینگز است. این کتاب را آقای دکتر سعید رحیمیان در سال ۱۳۸۶ تحت عنوان «گلچین اشعار عارفانه» ترجمه و از سوی مرکز نشر دانشگاه شیراز روانۀ بازار کرد و در سال ۱۳۹۳ همان ترجمه را، با تغییر عنوان و تغییر ناشر، تحت عنوان «حدیث ساغر و می» از سوی نشر نگاه معاصر مجددا به چاپ رسانید. نگارندۀ این سطور قبل از چاپ اول این ترجمه، از جانب مرکز نشر دانشگاه شیراز کار داوری آن را عهده‌دار شد و ایراداتی اساسی را به ترجمۀ انگلیسی آن وارد ساخت که به دلایلی که درمتن مقاله آمده است عمدۀ آنها نه در چاپ اول لحاظ شد و نه در چاپ دوم. این نوشتار تاریخچۀ آن ترجمه و آن داوری همراه با گوشه‌ای از آن ایرادات را به نحو تحلیلی در بر دارد.

 

گلبانگ سربلندی 2

گلبانگ سربلندی ۲

کتاب گلبانگ سربلندی که چاپ اول آن مدتها نایاب شده بود همزمان با اربعین ۱۴۳۷ از سوی انتشارات حکمت به چاپ جدید رسید و منتشر شد. در دیباچۀ جدید این کتاب آمده است:

خوشا از نی خوشا از سر سرودن/خوشا نی‌نامه‌ای دیگر سرودن
نـوای نـی نـوای آتشیـن اسـت/بگو از سر بگیرد دل نشین‌ است
سری بر نیـزه‌ای منـزل به منزل/به همراهش هزاران کاروان دل
چو ازجان پیش پای عشق سر داد/سرش بر نی،نوای عشق سرداد
چهار سال از انتشار آنچه به نام و به عشق حسین(ع) نگاشته بودم گذشت همان نوشته که ذکر سَری بود که به تعبیر مرحوم قیصر امین‌پور بر نی، «گلبانگ سربلندی» سر داد. اینک زمان «از سر سرودن»‌ آن در چاپ و هیئتی جدید فرارسیده است. خدا را شاکرم که در این مدت، این کتاب مورد عنایت سرسپردگان حضرت اباعبدالله(ع) و به‌ویژه نسل جوان قرار گرفت. برخی از بزرگان نیز آن را سبکی جدید در روضه‌خوانی شمردند و ستودند؛ و همه‌ی این‌ها جز لطف خود حضرت نبوده است که:‌
از رهگذر خاک سر کوی شما بود
هر نافه که در دست نسیم سحر افتاد
اینک پس از آن چهار سال و با گذشت چهل روز از عاشورا، در آستانۀ اربعین حسینی، این اثر نیز با کاروان عشق به منزل جدیدی رسیده است؛ ادامه ی نوشته

ayatullah javadi

آیت الله جواادی آملی

همایش اهل بیت(ع) و تولید علم در روزهای ۱۱ و ۱۲ آبان ۱۳۹۴ در دانشگاه شیراز برگزار شد. در افتتاحیۀ این همایش پیام ویدئویی حضرت آیت الله جوادی آملی به این همایش پخش شد. متن این پیام به شرح زیر است:

أعوذ بالله من الشیطان الرجیم
بسم الله الرحمن الرحیم
«الحمد لله ربّ العالمین و صلّی الله علی جمیع الأنبیاء و المرسلین و الأئمه الهداه المهدیین سیّما خاتم الأنبیاء و خاتم الأوصیاء(علیهما آلاف التحیّه و الثناء) بهم نتولّی و من أعدائهم نتبرّیء الی الله».
ایام سوگ و ماتم سالار شهیدان حسین ‌بن‌ علی ‌بن ‌ابی‌طالب است، این واقعهٴ سخت و دشوار را به پیشگاه ولیّ عصر(ارواحنا فداه) و عموم علاقه‌مندان قرآ‌ن و عترت و جامعه بشریت تعزیت عرض می‌کنیم. مقدم شما فرهیختگان و اندیشوران را گرامی می‌داریم و از برگزارکنندگان این همایش وزین حق‌شناسی و ستایش می‌کنیم. امیدواریم همه کسانی که با ایراد مقال یا ارائه مقالت بر وزن علمی این همایش افزودند، سعی‌ آنها مشکور باشد!
محور اصلی این همایش, تولید علم اعلام شده است. بشر می‌تواند آنچه در زمین و اعماق آن و آنچه در نظام سپهری و اوج آن هست را فرا بگیرد; ادامه ی نوشته

ahlخبرگزاری بین المللی قرآن(ایکنا)- همایش بین‌المللی «اهل بیت(ع) و تولید علم» با حضور اساتید و صاحب‌نظران برجسته حوزه و معارف دینی طی روزهای ۱۱ و ۱۲ آبان‌ماه جاری در دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه شیراز در حال برگزاری است.
مراسم افتتاحیه این همایش با پخش پیام آیت‌الله‌العظمی جوادی آملی، مرجع تقلید شیعیان در محل این دانشکده آغاز شد و مراسم اختتامیه آن نیز فردا، ۱۲ آبان با سخنرانی معاون فرهنگی وزیر علوم برگزار خواهد شد.
حجت‌الاسلام قاسم کاکایی، رئیس دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه شیراز در مراسم افتتاحیه این همایش گفت: سالهاست که اسلام را مورد تهمت قرار داده‌اند و آن را دین شمشیر نامیده‌اند و امروز داعش را نمونه‌ای برای بر طبل کوبیدن بیشتر اسلام علم کرده‌اند.
وی افزود: به دنبال علم رفتن به تعبیر آیت الله جوادی آملی یعنی در پیشگاه عالم حاضر شدن و در واقع همان حکمت گم شده مومن است. ادامه ی نوشته

 

اربعین

اشک

روزنامه ایران- شماره ۶۰۵۶- دوشنبه ۲۷ مهر ۱۳۹۴ دکتر کاکایی رئیس دانشکده الهیات دانشگاه شیراز- یکی از ابعاد واقعۀکربلا، مظلومیت و فاجعه است و همین بُعد است که کربلا را با مرثیه و اشک گره زده است. احادیث در ثواب گریه‌ی بر حسین(ع) فراوان و به حد تواتر است.. سال‌های سال است که در ایام محرّم خطبا، مداحان و شعرا، در سوگ حسین(ع)، گفته‌اند، گریسته‌اند و گریانده‌اند. اما در مقابل، عده‌ای به این نحوه از مصیبت خواندن و گریستن، اعتراض دارند:

۱- عده‌ای از روشنفکران این امر را برساخته‌ی «تشیع صفوی» می‌دانند. یعنی حکومت صفوی برای از بین بردن «تشیع علوی» و روحیه‌ی اعتراض و پرخاشگری مردم در برابر حکومت، گریه و خودزنی را ترویج داده است. حسین(ع) کشته نشد که ما بگرییم بلکه شهید شد تا ما بپاخیزیم. این عده، چون می‌خواستند بُعدِ سیاسی و بُعدِ حماسیِ نهضت کربلا را پررنگ کنند، آن همه احادیث متواتر را نادیده گرفتند و بُعدِ مهم کربلا یعنی بعد مرثیه را به فراموشی سپردند و یا آن که آن را بسیار کمرنگ کردند. اما آن‌چه در طول انقلاب و به ویژه در جبهه‌ها رخ داد، خلاف این تصور را نشان داد. در جبهه‌ها با رزمندگانِ دست از جان شسته‌ای رو به رو بودیم که مقابل همه‌ی سلاح‌های مدرنِ شرق و غرب، چون «بنیان مرصوص» ایستاده بودند، و در عین حال، در هر فرصتی بر حسین(ع) اشک می‌ریختند. یعنی هر چهار بُعدِ کربلا: عرفان، سیاست، حماسه و مرثیه، را به زیبایی هر چه تمام‌تر به نمایش گذاشتند.

۲- برخی این اشک ریختن را با بُعد عرفانیِ کربلا در تضاد می‌بینند. اگر به آن‌چه این روزها در بعضی از مجالس عزای امام حسین(ع) می‌گذرد، و به آن‌چه برخی از مداحانِ جاهل در این مجالس می‌گویند و انجام می‌دهند، نگاه کنیم، شاید ما نیز به این معترضان حق بدهیم. ادامه ی نوشته

 

نیایش

نیایش

روزنامه ایران-شماره ۶۰۳۵-تاریخ ۱۳۹۴/۷/۱ 

یادداشتی از دکتر قاسم کاکایی

دل گفت وصالش به دعا باز توان یافت
عمری است که عمرم همه در کار دعا رفت
(حافظ)
مقدمه
سال‌هاست که در محیط‌های دانشگاهی با جوانانی برخورد دارم که سؤالشان این است که دین چه نقشی در زندگی ما دارد؟ برخی نیز مدعی‌اند که دین اسلام و عرفان اسلامی تنها درِ باغ سبز را نشان می‌دهد اما هیچ راهی را برای رسیدن به آن در و باز شدن آن ارائه نمی‌دهد. برخی نیز دین را صرفاً از دریچه‌ی سیاست نگاه می‌کنند و به زعم خویش ناکارآمدی در صحنه‌ی اقتصادی یا سیاسی را به حساب دین می‌گذارند. تنگ نظری‌ها، بداخلاقی‌ها، دروغ، ریا، چاپلوسی و تملق در صحنه‌ی سیاسی کشور نیز چهره‌ی دین را در نظر این جماعت زشت می‌کند چرا که همه‌ی این امور با فطرت این جوانان ناسازگار است و نمی‌تواند با دینی که ادعای فطری بودن دارد سازگار بیفتد. برنامه‌ها و آیین‌های عبادی نیز یا با مسایل سیاسی گره می‌خورد و یا در دست عده‌ای از مداحان قرار می‌گیرد و بعضاً حالت «نمایش» به خود می‌گیرد تا «نیایش». این است که دین‌گریزی، هر چند نه دین ستیزی، در میان برخی از این جوانان به تدریج قابل مشاهده است. ادامه ی نوشته

حدیث ساغر و می

حدیث ساغر و می

در خردادماه ۱۳۹۳ اینجانب مقالۀ «شرط بلاغ» را در نقد ترجمۀ کتاب «حدیث ساغر و می» برای مجلۀ «کتاب ماه فلسفه» فرستادم. با تبدیل این ماهنامه به فصلنامه، آن مقاله در بهمن ۹۳ در شمارۀ ۱ و ۲ آن فصلنامه منتشر شد. در همین شماره مشاهده کردم که مترجم محترمِ آن کتاب مقاله‌ای تحت عنوان «نقد مخرب و نقد سازنده» در جواب مقالۀ نگارنده و در دفاع از ترجمۀ خویش نگاشته و در ضمن آن
۱- عمدۀ نقدهای نگارنده را نپذیرفته و با ربط دادن آسمان به ریسمان، به‌زعم خویش بدانها پاسخ داده‌اند.

۲- به بحث علمی جنبۀ شخصی داده و رذائل اخلاقى و اشتباهات شخصى نگارنده را برشمرده و از جمله وى را پشه ای خوانده اند که خود را فیل میپندارد. لابد وجه اشتباه گرفتن این دو با یکدیگر این است که هر دو خرطوم دارند!!
۳- ناقد را به گناهانِ ناکرده -و طبعاً نابخشودۀ- بسیاری متهم کرده‌اند.
۴- مدعی شده‌اند که نقدِ ناقد «به آفات عدیده و متنوعی دچار گشته» است و نُه آفت از این آفات عدیده را نیز برشمرده‌اند.
۵- فرموده‌اند که جوابیۀ ایشان «علاوه بر دانشجویان زبان برای دانشجویان منطق نیز آموزنده است».
اینجانب ضمن اذعان به گناهان بسیار در درگاه ربوبی و طلب مغفرت از آن درگاه، به‌خصوص از بند ۵ استقبال کردم و برای آن که مجموع این مقالات و جوابیه‌ها برای محققان و دانشجویان رشته‌های زبان، ترجمه، منطق و اخلاق آموزنده‌تر شود، جوابیه‌ای را تحت عنوان «فیل و پشه، آسمان و ریسمان، جدل با سخن حق» در اسفندماه ۹۳ برای فصلنامۀ یادشده فرستادم ادامه ی نوشته

اندیشه دینی شماره 47

اندیشه دینی شماره ۵۴

فصلنامه اندیشه دینی شماره ۵۴ منتشر شد. این فصلنامه در زمینه فلسفه و کلام، یه سر دبیری دکتر قاسم کاکایی، از سوی دانشگاه شیراز منتشر می شود و دارای درجه علمی-پژوهشی از سوی وزارت علوم است. بنا به تصویب معاون محترم پژوهشى دانشگاه شیراز، فصلنامه اندیشه دینی از شماره ۵۰ به بعد به صورت الکترونیکی منتشر میشود و مقالات مندرج در آن به صورت تمام متن در آدرس الکترونیکی jrt.shirazu.ac.ir قابل دسترسی است. مقالات این شماره و اطلاعات مربوط به این مجله به شرح زیر است:

صاحب امتیاز: دانشگاه شیراز

مدیر مسؤول: معاون پژوهشی دانشگاه شیراز

سر دبیر: دکتر قاسم کاکایی

برگردان انگلیسی: دکتر قاسم کاکایی

مدیر داخلی: نورجهان راستی عمادآبادی

ویراستار ادبی: مسعود رهبری

هیأت تحریریه: ادامه ی نوشته